Ciąża człowieka

Ciąża u ludzi rozpatrywana jako stan fizjologiczny jest okresem rozpoczynającym się zapłodnieniem, a kończącym się porodem. Do najważniejszych jej etapów należą implantacja rozwijającej się blastocysty do błony macicy, inwazja trofoblastów w głąb tkanek macicy (doczesnej i mięśniówki macicy) i rozwój łożyska, struktury umożliwiającej odżywianie płodu [2, 3].

Rozwój łożyska

Po zapłodnieniu błona śluzowa macicy - endometrium, pod wpływem progesteronu przekształca się w doczesną. W błonie tej zagnieżdża się rozwijający się zarodek. Podczas tej implantacji, pojedyncza warstwa komórek otaczających blastocystę dzieli się intensywnie tworząc cytotrofoblast. Powierzchnia powstającej tkanki pokrywa się kosmkami kontaktującymi się z krwią matki (Rys. poniżej) [2, 3].

Implantacja i inwazja trofoblastu do doczesnej
Implantacja i inwazja trofoblastu do doczesnej [1].

Kosmki kosmówki mogą swobodnie pływać zanurzone w komorach międzykosmkowych lub zakotwiczyć się w ścianie macicy. W dalszym etapie, przy zachowanych granicach komórkowych cytotrofoblastu od strony jamy blastocysty, komórki wolnych kosmków - cytotrofoblast kosmkowy - zlewają się od strony macicy w wielojądrzasty syncytiotrofoblast. Spełnia on funkcje endokrynne oraz śródbłonka umożliwiającego wymianę substancji między matką a płodem.

Kosmki kotwiczące w błonie rozrastają się i rozgałęziają różnicując się do trofoblastu pozakosmkowego. Doczesna ulega inwazji przez te kosmki, łączące się później z naciekającymi arteriami spiralnymi, istotnymi dla rozwijającej się sieci naczyń maciczno-łożyskowych. W czasie wrastania trofoblastu w naczynia macicy zastępuje on lokalny śródbłonek naczyń. Część komórek cytotrofoblastu pozakosmkowego różnicuje się do komórek olbrzymich, gnieżdżących się w doczesnej (Rys. poniżej) [2, 3].

Kierunki różnicowania się cytotrofoblastu
Kierunki różnicowania się cytotrofoblastu [2, 3, z własnymi modyfikacjami].

Środowisko immunologiczne na styku tkanek matki i płodu oraz porównanie rozwoju łożyska w normalnych warunkach i warunkach patologicznych.
Środowisko immunologiczne na styku tkanek matki i płodu oraz porównanie rozwoju łożyska w normalnych warunkach i warunkach patologicznych.
A) Normalna ciąża. Prawidłowo wykształcone spiralne arterie dzięki migracji komórek trofoblastu pozakosmkowego. Komórki układu odpornościowego obecne na styku tkanek matki i płodu.
B) Stan patologiczny. Niewystarczająca inwazja trofoblastu skutkująca słabym wykształceniem arterii spiralnych oraz rozgałęzień kosmków kosmówki.
[5, 7, z własnymi modyfikacjami].